Ο Άγιος Φραγκίσκος του Χάνδακα

Ο Άγιος Φραγκίσκος του Χάνδακα

Ο ναός του Αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών, που χτίστηκε από τους Ενετούς μέσα στα τείχη του Χάνδακα, «χτυπήθηκε» από τα Ρίχτερ, έγινε τζαμί και… θάφτηκε στα θεμέλια του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου.

Η μονή του αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών, από τις σημαντικότερες στην ιστορία της πόλης, ιδρύθηκε το 1210 μ.Χ., λίγο μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Ενετούς. Η μονή χτίστηκε μέσα στα τείχη του Χάνδακα, στην κορυφή ενός λόφου. Είχε την μορφή βασιλικής με εγκάρσιο κλίτος και ήταν ιδιαίτερα πλούσια, καθώς είχε στην κατοχή της σημαντικά έργα τέχνης, σπάνια κειμήλια, βιβλία, αλλά και ιερά λείψανα. Ανάμεσά τους, η κάρα του Αγίου Στεφάνου και τμήμα από τον χιτώνα του αγίου Φραγκίσκου.

Στην (εντυπωσιακή) διακόσμηση του ναού, σημαντική συμβολή είχε ο Πέτρος ο Κρης ή Φίλαργος ή Φιλάρετος. Φραγκισκανός μοναχός, που το 1409 εκλέχτηκε Πάπας (με την ονομασία Αλέξανδρος Ε΄). Στο Καθολικό της μονής, ετάφησαν πολλοί ευγενείς, όπως ο Φραντσέσκο Μοροζίνι και ο Ιάκωβος Κόρνερ. Το 1508, η μονή του αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών καταστράφηκε από τον φοβερό σεισμό, μεγέθους 7,2 Ρίχτερ, που ισοπέδωσε τον Χάνδακα. Ωστόσο, οι Ενετοί έχτισαν ξανά το μοναστήρι, πιο στέρεο και πιο επιβλητικό.

μονή-άγιος φραγκίσκος-ενετοί

Η μονή του Αγίου Φραγκίσκου έγινε τζαμί

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι Οθωμανοί μετέτρεψαν την μονή σε «αυτοκρατορικό» τζαμί (Χουγκιάρ Τζαμισί), αφιερωμένο στον σουλτάνο Μεχμέτ Φετίχ τον Πορθητή. Το 1856, το μεγαλύτερο τμήμα της μονής κατέρρευσε, εξαιτίας ενός νέου ισχυρότερου σεισμού (7,7, Ρίχτερ). Από τότε, το τζαμί περιορίστηκε στον χώρο του παλαιού Διακονικού, που στην συνέχεια κατεδαφίστηκε, προκειμένου να προχωρήσει η κατασκευή του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου.

Το τμήμα του ναού που σώζεται σήμερα, προέρχεται από έναν υπόγειο χώρο, που χρησιμοποιούνταν ως ταφική κρύπτη. Στο εσωτερικό της βρέθηκαν οικόσημα ευγενών, λατρευτικά αντικείμενα, νομίσματα και άλλα κτερίσματα. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως και θραύσματα τοιχογραφιών, λείψανα νεκροταφείου της Οθωμανικής περιόδου. Επιπλέον, αποκάλυψε ένα πολύτιμο μολυβδόβουλο του Πάπα Γρηγορίου του ΧΙ, με παράσταση των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το κεντρικό θύρωμα του ναού τοποθετήθηκε από τους Τούρκους στην είσοδο του δικαστικού μεγάρου Ηρακλείου (κτίριο στρατώνων κατά την τουρκοκρατία). Επιπλέον, στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, εκτίθεται θραύσμα μαρμάρινου πλαισίου ενός κυκλικού φεγγίτη, του 16ου αιώνα.

Θύρωμα-αγίου-φραγκίσκου-ιστορικό-μουσείο

Η μονή του Αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών ήρθε στην επιφάνεια κατά την διάρκεια των εργασιών επέκτασης του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου. Τα απομεινάρια της «ακουμπούν» στην «πλάτη» του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, δίπλα στην οδό Δουκός Μποφώρ.

 

Διαβάστε επίσης