Ο θρύλος του Δούκα του Μποφώρ

Ο θρύλος του Δούκα του Μποφώρ

Στον κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, η μαρμάρινη στήλη με τον λευκό σταυρό που δημιουργήθηκε το 1913 με πρωτοβουλία της γαλλικής στρατιωτικής αποστολής στην Ελλάδα, υπενθυμίζει σε ντόπιους και επισκέπτες την θυσία του Δούκα του Μποφώρ (François de Vendôme).

Σύμφωνα με τους ιστορικούς, ο Δούκας του Μποφώρ «έπεσε» στις 25 Ιουνίου 1669, πολεμώντας τους Τούρκους έξω από τα τείχη της πόλης. Γεννημένος το 1616 στο Παρίσι, ο Δούκας του Μποφώρ, συγγενής του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ΄ και Μεγάλος Ναύαρχος της Γαλλίας, ακολούθησε μια πολυτάραχη διαδρομή, γεμάτη συνωμοσίες, εξορίες, αλλά και σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες. Το καλοκαίρι του 1669 έφθασε στην Κάντια, μαζί με τον Δούκα του Ναβάιγ και δύο στρατηγούς. Είχε μαζί του αρκετά πλοία και περίπου 6.000 στρατιώτες, προκειμένου να ενισχύσει την άμυνα του Χάνδακα.

δούκας του μποφώρ-μνημείο-αρχαιολογικό μουσείο

Έχοντας καταλάβει τα Χανιά και το Ρέθυμνο, οι Τούρκοι πολιορκούσαν τον Χάνδακα για 22 ολόκληρα χρόνια. Και είχαν καταφέρει να πλησιάσουν πολύ κοντά στα «ταλαιπωρημένα» τείχη της πόλης. Τα ξημερώματα της 25ης Ιουνίου, οι γαλλικές και τουρκικές δυνάμεις συγκρούστηκαν στον προμαχώνα του Αγίου Ανδρέα και στην πύλη Σαμπιονάρα. Αν και λιγότεροι, οι Γάλλοι κατάφεραν να αιφνιδιάσουν τους Τούρκους, προκαλώντας τους σημαντικές απώλειες και υποχρεώνοντάς τους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους.

Η έκρηξη που άλλαξε την ιστορία

Ωστόσο, ένα τυχαίο γεγονός, μια έκρηξη που σημειώθηκε σε πυριτιδαποθήκη (κατά άλλες μαρτυρίες σε τουρκικό πολυβολείο), άλλαξε τον ρου της ιστορίας. Οι Γάλλοι στρατιώτες πανικοβλήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή. Και οι Τούρκοι, με επικεφαλής τον Κιοπρουλή Πασά, βρήκαν την ευκαιρία να αντεπιτεθούν. Ακολούθησε σφαγή, με περίπου 750 Γάλλους στρατιώτες και αξιωματικούς να πέφτουν νεκροί. Ο Δούκας του Μποφώρ, μαζί με τον στρατηγό Κολμπέρτ και 50 άνδρες επιχείρησαν να αντισταθούν. Ήταν όμως μάταιο.

Τι απέγινε ο Δούκας του Μποφώρ;

Μέχρι σήμερα, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποια ήταν η τύχη του Γάλλου ναυάρχου, καθώς η σορός του δεν βρέθηκε. Η μυστηριώδης «εξαφάνισή» του είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας θρύλος γύρω από το όνομά του, με κάποιους μάλιστα να τον παρουσιάζουν ως τον… άνθρωπο με το Σιδηρούν Προσωπείο, που φέρεται να έζησε για σχεδόν 40 χρόνια σε γαλλικές φυλακές, χωρίς ποτέ κανείς να δει το πρόσωπό του.

δούκας του μποφώρ-αρχαιολογικό-μουσείο-μαρμάρινη-στήλη

Σύμφωνα με μαρτυρία που παρουσιάστηκε το 1780, ο Δούκας του Μποφώρ σκοτώθηκε στην μάχη. Με βάση μια άλλη εκδοχή, προσπάθησε να διαφύγει, μαζί με άλλους ευγενείς. Αλλά πληγωμένος καθώς ήταν, έπεσε στα χέρια του εχθρού. Τα «σενάρια» όμως δεν σταματούν εδώ. Παρέδωσαν οι Τούρκοι το κεφάλι του ως… δώρο στον σουλτάνο; Μήπως το άψυχο σώμα του μεταφέρθηκε στην Γαλλία για την ταφή; Απαντήσεις δεν μπορούν να δοθούν. Το βέβαιο είναι ότι ο Δούκας του Μποφώρ πολέμησε γενναία. Και ότι η ήττα των Γάλλων στις 25 Ιουνίου 1669 άνοιξε τον δρόμο για την πτώση του Χάνδακα.

Οι γαλλικές δυνάμεις αποχώρησαν στις 20 Αυγούστου. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Σεπτεμβρίου, η πολιορκία έληξε. Τιμώντας την θυσία του Δούκα του Μποφώρ (που λόγω της προσωπικότητάς του φαίνεται ότι αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον σπουδαίο συγγραφέα Αλέξανδρο Δουμά), ο δήμος Ηρακλείου έδωσε το όνομά του στον δρόμο που περνάει πλάι από το Αρχαιολογικό Μουσείο.

Διαβάστε επίσης