Αγία Τριάδα: Το παλιό Ηράκλειο «ανασαίνει» ακόμα

Στην Αγία Τριάδα των χρωμάτων και της εγκατάλειψης. Ζωγραφιές στους τοίχους, ανθισμένες αυλές, χαμηλά σπίτια, αναμνήσεις που «ξεπηδούν» από τα χαλάσματα, «σκοντάφτουν» σε κλειδαμπαρωμένες πόρτες, προβλήματα και χρονοβόρες διαδικασίες και πασχίζουν να κρατηθούν «ζωντανές».

Μια στροφή στην «πολύβουη» λεωφόρο Καλοκαιρινού και το παλιό Ηράκλειο «ζωντανεύει» μπροστά σου. Αγία Τριάδα. Κίζιλ Τάμπια, όπως την έλεγαν οι Τούρκοι. Μια γειτονιά αυθεντική, «παγιδευμένη» ανάμεσα σε πολυσύχναστες οδούς και λεωφόρους (Γιαμαλάκη, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, παραλιακή, Καλοκαιρινού). Χαμηλά σπίτια, στενοί δρόμοι, παλιά κτίρια με ξεχαρβαλωμένες πόρτες και «μαδημένους» τοίχους, λουκέτα και χρώματα.

Στην Ντεντιδάκηδων και τα γύρω στενά, χτυπούσε κάποτε η «καρδιά» της πόλης. Μανάβικα, φούρνοι, καταστήματα, καφενεία και ταβέρνες. Σήμερα, δίπλα στους μπογιατισμένους τοίχους – «κληρονομιά» από παλαιότερες εθελοντικές δράσεις – κυλούν τα καρότσια τους πλανόδιοι πωλητές, που προσπαθούν να δελεάσουν τους (λιγοστούς) περαστικούς με την πραμάτεια τους.

αγία τριάδα-ηράκλειο-παλιά-κτίρια-χρώματα

Καρφωμένα παράθυρα στην Σκρα, ζωγραφιές και γκράφιτι στην Σαμουήλ Χάουζ, κτίρια που μοιάζουν… βομβαρδισμένα στην Φαίδρας, η κρήνη Παλμέτη, η Αρμένικη Εκκλησία, ηλικιωμένοι που βγαίνουν για τον πρωινό περίπατό τους, τραγούδια και φωνές πίσω από τις γρίλιες, σε σπίτια που φαίνονται παρατημένα. Ένα παράξενο μείγμα ιστορίας, ζωής και μοναξιάς. «Αυτό το μείγμα είναι η Αγία Τριάδα. Μια όαση στο κέντρο της πόλης. Πού αλλού, στο Ηράκλειο, θα βρεις τέτοιες μονοκατοικίες, με αυλές, με κήπους, με λουλούδια; Πού αλλού θα βρεις αυτή την ομορφιά, αυτή την ηρεμία;» αναφέρει η γραμματέας του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Αγίας Τριάδας και κάτοικος της περιοχής, Μαρία Γιατρομανωλάκη.

Στο «Μικρό Τσαρσάκι»

Στην Ντεντιδάκηδων, στο «Μικρό Τσαρσάκι», τα περισσότερα καταστήματα λειτουργούσαν ως τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. «Το μαγαζί του Πετράλη, ο φούρνος του Χατζή… Οι παλαιότεροι κάτοικοι θυμούνται αυτόν τον δρόμο γεμάτο ζωή. Υπήρχαν αρκετά μαχαιράδικα και στιβανάδικα εδώ. Σταδιακά, η εμπορική δραστηριότητα της πόλης μεταφέρθηκε σε άλλα σημεία και η γειτονιά άρχισε να μαραζώνει. Ήταν μια… φυσιολογική, συνηθισμένη, εξέλιξη. Συμβαίνει σε όλες τις πόλεις, κατά περιόδους».

βάλε-χρώμα-αγία τριάδα-ηράκλειο

Οι προσπάθειες για την ανάπλαση της Αγίας Τριάδας ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του 1990. «Γύρω στο 1995, ανακοινώθηκε ότι θα γίνει μια μελέτη για την ανάπλαση της παλιάς πόλης του Ηρακλείου. Μέσα στις περιοχές που κάλυπτε η μελέτη, ήταν και η Αγία Τριάδα. Από τότε, λοιπόν, ξεκίνησε η συζήτηση για την διατήρηση των αξιόλογων κτιρίων, τις πεζοδρομήσεις και τις παρεμβάσεις που έπρεπε να γίνουν στην περιοχή. Αυτή η απόπειρα δεν προχώρησε. Πέρασαν αρκετά χρόνια για να ανακινηθεί το ζήτημα της ανάπλασης. Και σήμερα έχουμε φθάσει στο σημείο να περιμένουμε την ετυμηγορία του Συμβουλίου της Επικρατείας».

«Προτεραιότητα η Αγία Τριάδα»

Με βάση τον σχεδιασμό που έχει γίνει, η ανάπλαση της Αγίας Τριάδας αποτελεί προτεραιότητα, σε σύγκριση με άλλα τμήματα της παλιάς πόλης του Ηρακλείου. «Πρακτικά, βέβαια, αυτή την στιγμή και μέχρι να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες, η περιοχή δεν προστατεύεται. Υπάρχουν κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα – και μάλιστα δύο φορές. Επί της ουσίας όμως, η Αγία Τριάδα, η ιστορία, τα κτίριά της, δεν προστατεύονται όπως πρέπει. Η τρέχουσα μελέτη για την ανάπλαση της περιοχής είναι πολύ καλή. Έρχεται να διορθώσει πολλά λάθη του υφιστάμενου πολεοδομικού σχεδίου – μιλάμε για ένα σχέδιο του 1936 (!) – και σώζει το μεγαλύτερο μέρος του ιστού της Αγίας Τριάδας. Οι διαδικασίες όμως είναι εξαιρετικά χρονοβόρες, χάνεται πολύτιμος χρόνος».

χαλάσματα-αγία τριάδα-ηράκλειο-σπίτι

Πόσο μπορούν όμως να… περιμένουν τα παλιά, «ταλαιπωρημένα» κτίρια; «Με βάση μια καταγραφή που έχει κάνει ο σύλλογος, υπάρχουν περίπου 20 ετοιμόρροπα κτίρια στην Αγία Τριάδα. Ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά. Σύμφωνα με την νομοθεσία, δεν επιτρέπεται αυτή την στιγμή να προχωρήσεις σε επισκευές στα ρυμοτομούμενα, ούτε να ανοίξεις μια επιχείρηση, σε ένα παλιό κτίσμα, ώστε να ‘’ζωντανέψει’’ η περιοχή».

Παρεμβάσεις και προβλήματα

Ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος Αγίας Τριάδας προσπαθεί να… σουλουπώσει την γειτονιά, με μικρές αλλά σημαντικές παρεμβάσεις και να αναδείξει προβλήματα και ελλείψεις. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τα σκουπίδια. Ελπίζουμε ότι θα λυθεί σύντομα, με τα μικρά απορριμματοφόρα που αγόρασε ο δήμος και θα μπορούν να μπαίνουν στην γειτονιά. Η καθαριότητα είναι το σημαντικότερο ζήτημα. Όλα τα κλειστά σπίτια με αυλές που είναι γεμάτες σκουπίδια και παλιά αντικείμενα, αποτελούν εστίες μόλυνσης. Πρέπει, επίσης, να μπουν νέοι κάδοι. Να δούμε το ζήτημα της πυρόσβεσης, τις πλημμύρες, να βελτιώσουμε την καθημερινότητα στην Αγία Τριάδα».

αγία τριάδα-κέντρο-παλιό-ηράκλειο

Στην περιοχή ζουν σήμερα κυρίως μετανάστες και Ρομά. «Οι παλαιοί κάτοικοι όμως, οι Ηρακλειώτες, είναι πολύ περισσότεροι από όσοι νομίζουμε. Αντιστοιχούν σχεδόν στο 30%. Προσπαθούμε να τους φέρουμε όλους κοντά μας, μέσα από τις εκδηλώσεις του συλλόγου. Το παρήγορο είναι ότι, γύρω από την Αγία Τριάδα, νέοι άνθρωποι ανοίγουν σιγά – σιγά μικρά μαγαζιά. Ένα παντοπωλείο, ένα παραδοσιακό καφενείο, έτσι θα έρθει ξανά ο κόσμος στην γειτονιά μας» καταλήγει η γραμματέας του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Αγίας Τριάδας, Μαρία Γιατρομανωλάκη.

Τα Διάφανα Κρίνα τραγουδούν για «κάθε τι που ανασαίνει… διψάει να ομορφύνει… τρυφερά νοσταλγεί ένα γέλιο ζεστό…». Η Αγία Τριάδα «ανασαίνει» ακόμα. «Διψάει» για ζωή, για χαμόγελα, για παιδικές φωνές. «Παλεύει» με τον χρόνο και την εγκατάλειψη. Και είναι πάντα εκεί, ταπεινή και γνήσια, να μας θυμίζει την ιστορία αυτής της πόλης.

Διαβάστε επίσης